Wdrożenie europejskiej dyrektywy w sprawie odnawialnych źródeł energii RED III (dyrektywa (UE) 2023/2413) ma na celu dalsze przyspieszenie ekspansji energetyki wiatrowej w Niemczech. Pakiet legislacyjny, który wszedł w życie 15 sierpnia 2025 r., uwzględnia kluczowe przepisy dyrektywy i - po raz kolejny - znacząco zmienia ramowe warunki planowania i zatwierdzania lądowych turbin wiatrowych. W szczególności wprowadzenie tzw. Obszary przyspieszenia obiecuje uproszczenie procedur wydawania zezwoleń w perspektywie długoterminowej, ale rodzi wiele nowych pytań prawnych i praktycznych, zwłaszcza w perspektywie krótkoterminowej.

Czym są strefy przyspieszenia?

Nowa ustawa rozróżnia kilka kategorii obszarów, które mogą zostać uznane za obszary akceleracji w rozumieniu sekcji 6b Ustawa o wymaganiach dotyczących obszarów energii wiatrowej (WindBG). Są to

Już dziś istotne: Istniejące obszary energii wiatrowej zgodnie z § 6a WindBG

Obszary przyspieszenia to wszystkie obszary, które zostały wyznaczone do 19 maja 2024 r. i dla których przeprowadzono ocenę oddziaływania na środowisko oraz - w razie potrzeby - ocenę oddziaływania na obszary Natura 2000 w ramach pierwotnego planowania. Takie istniejące obszary są uważane za obszary przyspieszenia, chyba że znajdują się na obszarach Natura 2000, obszarach ochrony przyrody, parkach narodowych lub rezerwatach biosfery.

(Nowe) strefy przyspieszenia w planach regionalnych zgodnie z § 28 nowej wersji ustawy o planowaniu przestrzennym (ROG) i planach zagospodarowania przestrzennego

Obszary priorytetowe dla energetyki wiatrowej, które mają zostać wyznaczone w przyszłości, muszą być również zdefiniowane jako obszary przyspieszenia, pod warunkiem, że nie znajdują się na wrażliwych obszarach ochrony. Oprócz obszarów ochrony przyrody i obszarów Natura 2000 obejmują one również te, na których występują „gatunki ptaków o znaczeniu krajowym“, na które ma wpływ energia wiatrowa lub gatunki ściśle chronione na mocy prawa europejskiego (tzw. „gatunki z załącznika IV“). Planowanie regionalne jest zatem zobowiązane do wyznaczenia obszarów przyspieszenia równolegle do obszarów priorytetowych. Jeśli planowanie regionalne zdecyduje się zakończyć trwające procedury bez obszarów akceleracji, musi rozpocząć wyznaczanie obszarów akceleracji w ciągu kolejnych trzech miesięcy od zakończenia procedury. Planowane jest również nowe rozporządzenie w sprawie dodatkowych obszarów przyspieszenia w planach zagospodarowania przestrzennego (§ 249c BauGB).

Co obowiązuje w strefie przyspieszenia?

Procedury wydawania zezwoleń mają zostać usprawnione w ramach obszarów przyspieszenia. Zasadniczo, uproszczenia już obowiązujące dla obszarów energii wiatrowej będą kontynuowane i rozszerzane:

Obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko nie będzie już dotyczył obszaru akceleracji. Ocena ochrony gatunków również zostanie zmodyfikowana i znacznie uproszczona. Mapowanie i szeroko zakrojone badania gatunków nie są wymagane; wykorzystywane są istniejące dane. Jeśli dane nie są dostępne, centralne kwestie ochrony gatunków są rozwiązywane poprzez wypłatę rekompensaty. Nie będzie odmowy ze względu na ochronę gatunków. Jak dotąd, tak znajome: To samo dotyczyło już w przeszłości obszarów energii wiatrowej w przypadku wniosków składanych na podstawie sekcji 6 WindBG.

Główną innowacją jest stratyfikacja oceny: wszystko, co zostało już przetworzone na poziomie planowania, nie będzie już oceniane w procedurze udzielania zezwoleń. Zamiast tego przegląd zezwoleń ma być ograniczony do „wyraźnych dowodów na wysoce prawdopodobne znaczące nieprzewidziane niekorzystne skutki dla środowiska“.

Ułatwienie oceny sieci Natura 2000

Kolejną nową i szczególnie skuteczną funkcją jest uproszczenie oceny oddziaływania na obszar Natura 2000 w obszarze akceleracji:

Podczas gdy w przeszłości ocena ta prowadziła do opóźnień, a czasem nawet odrzucenia, zwłaszcza w przypadku projektów w bezpośrednim sąsiedztwie obszarów Natura 2000, zgodnie z nowym prawem nie jest już wymagana w procedurze wydawania zezwoleń, jeśli odpowiednia ocena oddziaływania została już przeprowadzona w ramach wyznaczania przeznaczenia gruntów. Ułatwia to sprawę, ale również niesie ze sobą niepewność. Wynika to z faktu, że nie zawsze jest jasne, czy ocena oddziaływania została faktycznie przeprowadzona w ramach procedury planowania. Należy to sprawdzić i podjąć decyzję indywidualnie dla każdego przypadku. Magazynowanie baterii w zasięgu wzroku - przynajmniej trochę

Wreszcie, ustawodawca rozważył również zezwolenie na instalacje magazynowe - przynajmniej do pewnego stopnia. W przyszłości planiści będą mogli określić, że systemy magazynowania baterii mają być uznawane za uprzywilejowane, jeśli są wznoszone w kontekście przestrzenno-funkcjonalnym z turbinami wiatrowymi i pełnią „funkcję służebną“. Uzasadnienie do ustawy pozostaje jednak niejasne w kwestii tego, kiedy system magazynowania spełnia taką funkcję: „W przyszłości najistotniejszym przypadkiem w praktyce będzie prawdopodobnie magazynowanie baterii, które wspiera farmę wiatrową na rynku i integrację z siecią wytwarzanej energii elektrycznej“. Jest to przyjemnie szerokie podejście, które przyjmuje szerokie spojrzenie na termin „obsługa“. Chociaż jest to pierwszy krok w kierunku integracji systemów magazynowania z procesem planowania, nadal brakuje kompleksowego rozwiązania obejmującego ogólne uprzywilejowanie systemów magazynowania baterii.