Dlaczego planowane zmiany w ustawie o ruchu lotniczym powodują niepewność w sektorze energetyki wiatrowej?

Niedawno przedstawiony projekt ustawy wywołuje obecnie niepewność w sektorze energetyki wiatrowej. Dotyczy on planowanej ustawy o przyspieszeniu planowania i zamówień Bundeswehry (BwPBBG), za pomocą której niemiecki rząd zamierza ułatwić i przyspieszyć planowanie i zamówienia dla niemieckich sił zbrojnych. Planowane zmiany w ustawie o lotnictwie mogą mieć jednak poważne konsekwencje dla projektów związanych z energetyką wiatrową - w szczególności dla repoweringu.

Projekt ustawy przewiduje znaczne rozszerzenie istniejących obszarów chronionych: W przyszłości nie tylko obiekty kontroli ruchu lotniczego, ale także stacjonarne obiekty wojskowe służące obronie powietrznej (są to zasadniczo radary obrony powietrznej) mają być chronione zakazem budowy na mocy ustawy o ruchu lotniczym (sekcja 18a LuftVG). Zakaz ten powinien obowiązywać już wtedy, gdy obiekty może zostać zakłócony - nieokreślone sformułowanie, które daje Bundeswehrze bardzo szeroki zakres oceny. Wszelkie ekspertyzy nie są już wyraźnie przewidziane.

Do tej pory wojskowe radary obrony powietrznej były chronione jako zagrożenie publiczne zgodnie z niemieckim kodeksem budowlanym (§ 35 (3) nr 8 BauGB). W procesie zatwierdzania są one zatem rozpatrywane indywidualnie, a ostateczny głos ma organ zatwierdzający. W praktyce jednak niemieckie siły zbrojne chcą już sprawdzać poza istniejącymi, sztywnymi obszarami ochronnymi zgodnie z ustawą o obszarach ochronnych w promieniu 50 km wokół systemu radarowego do obrony powietrznej. Jeśli planowana ustawa wejdzie w życie w ten sposób, w przyszłości może również rozszerzyć ten rozszerzony obszar do stałej strefy ochronnej. Ponadto Bundeswehra miałaby de facto prawo weta na mocy § 18a LuftVG: zgodnie z przeważającą opinią prawną, jej negatywna opinia byłaby wiążąca. Organ musiałby odrzucić wniosek. Ochrona prawna byłaby możliwa tylko pośrednio i ze znacznym opóźnieniem.

Które obszary mogą zostać dotknięte w przyszłości, pozostaje niejasne i ostatecznie pozostaje do oceny Bundeswehry. Operatorzy i deweloperzy projektów energetyki wiatrowej pozostaliby w tyle: Ich decyzje inwestycyjne byłyby jeszcze trudniejsze do skalkulowania.

Ponadto Bundeswehra ma mieć w przyszłości możliwość tworzenia lub modyfikowania lotnisk wojskowych bez regularnych procedur zatwierdzania, jeśli uzna to za konieczne do celów obrony narodowej i sojuszniczej. Nie przewiduje się zewnętrznego przeglądu tej decyzji; powody muszą być jedynie udokumentowane wewnętrznie. Tam, gdzie wcześniej odbywał się - choć złożony - proces ważenia ze wszystkimi zainteresowanymi stronami, w przyszłości kilka wewnętrznych decyzji Bundeswehry może wystarczyć, aby zahamować całe projekty.

Dla branży energetyki wiatrowej ta zmiana kursu stoi w jawnej sprzeczności z celami polityki energetycznej: Podczas gdy ekspansja odnawialnych źródeł energii ma zostać przyspieszona, ta „niebieska licencja“ dla niemieckich sił zbrojnych może skutecznie zablokować duże obszary dla energii wiatrowej w przyszłości.

Konflikt nie jest jednak zupełnie nowy: podobna próba włączenia systemów radarowych obrony powietrznej do zakazu budowy materiałów nie powiodła się w 2023 r. po intensywnej debacie w Bundestagu. Zlecone w rezultacie badanie do dziś nie jest dostępne.

Sektor energetyki wiatrowej naciska obecnie na zmianę projektu. W każdym przypadku należy przewidzieć kompleksowe wyłączenia dla repoweringu, a także dla energii wiatrowej i obszarów akceleracji. W przeciwnym razie, tereny energetyki wiatrowej, które były uznawane przez lata i obecne pozytywne planowanie, mogą zostać osłabione w wielu miejscach.

Zasadniczo obawy wojskowe i bezpieczeństwo energetyczne nie powinny być sztucznie rozgrywane przeciwko sobie. Bawarska ustawa o siłach zbrojnych może służyć tu za wzór: W planowaniu państwowym oba interesy są nadrzędnym interesem publicznym i mają równy priorytet. 

Dopiero okaże się, czy planowane regulacje zostaną faktycznie przyjęte. Projekt jest dopiero na początku procesu legislacyjnego. Federalne Ministerstwo Środowiska, Ochrony Klimatu, Ochrony Przyrody i Bezpieczeństwa Jądrowego nie odegrało jeszcze wiodącej roli.